Zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom kursu pierwszej pomocy w czasie COVID-19

Zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom kursu pierwszej pomocy w czasie COVID-19

Wznawiamy kursy pierwszej pomocy

Zmiany w naszej działalności szkoleniowej dla poprawy bezpieczeństwa

Zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom kursu pierwszej pomocy w czasie COVID-19

Na terenie całego kraju obowiązuje stan epidemii, dlatego też jako firma wprowadziliśmy szereg zmian mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników w czasie prowadzonych przez Erkao szkoleń i kursów pierwszej pomocy.

Mniejsze grupy

Maksymalna liczba uczestników jaka przypada na jednego instruktora wynosi 8 osób przebywających w jednej sali szkoleniowej, w przypadku projektów wymagających przeszkolenie większej ilości osób zwiększamy ilość dni w których są prowadzone zajęcia.

Zwiększony dystans pomiędzy uczestnikami

Dbając o bezpieczeństwo uczestników rekomendujemy układy siedzeń w Sali szkoleniowej które umożliwią rozmieszczenie uczestników w odstępach co najmniej 1 metra, umożliwia to zmniejszenie liczby uczestników zajęć. Zajęcia praktyczne (praktyczne RKO) odbywają się z zachowaniem powyższego założenia odstępu 1 metra.

Bieżąca dezynfekcja sprzętu

Szkolenie z pierwszej pomocy wymaga ćwiczeń praktycznych na fantomach dlatego też gwarantujemy stałą dezynfekcję sprzętu w trakcie zajęć. W tym celu zapewniamy opryskiwacz wraz ze środkiem dezynfekującym. Dezynfekcja będzie prowadzona każdorazowo po każdym uczestniku wykonującym trening RKO.

Pomiar temperatury ciała

Nie dopuszczamy do zajęć osób mające objawy grypopodobne, dlatego też przed rozpoczęciem zajęć przeprowadzimy pomiar temperatury ciała uczestników oraz instruktora prowadzącego zajęcia.

Środki ochrony osobistej

W czasie szkoleń wszyscy stosujemy środki ochrony osobistej zgodnie z aktualnie obowiązującymi zaleceniami. Dotyczy to zarówno instruktorów prowadzących zajęcia jak i uczestników.

Szkolenie w ramach wytycznych Hands Only CPR

Starając się minimalizować ryzyko zakażenia drogą kropelkową jesteśmy zmuszeni zmienić dotychczas obowiązujące programy szkoleń na zalecane przez Europejską Radę Resuscytacji, w skrócie – prowadzić zajęcia z zakresu resuscytacji bez stosowania oddechów ratowniczych (Usta-Usta).

Bezpieczeństwo jest naszym priorytetem!

Dlatego tez będziemy reagować na wszelkie odstępstwa od powyższych zaleceń oraz stosować się do wszystkich sugestii ze strony uczestników zajęć.

Nasz 2019 rok:

Zrealizowanych kursów z pierwszej pomocy

Przeszkolonych osób

Godzin nauczania pierwszej pomocy

  • Zadowolonych kursantów! 100% 100%

Najnowsze wpisy na blogu:

Zapisy na kursy pierwszej pomocy:

Kurs pierwszej pomocy Warszawa

Kurs pierwszej pomocy Katowice

Kurs pierwszej pomocy Lublin

Kurs pierwszej pomocy Kraków

Kurs pierwszej pomocy Kielce

Kurs pierwszej pomocy Łódź

Kurs pierwszej pomocy Białystok

O nas:

Prowadzimy kursy i szkolenia z pierwszej pomocy. Jesteśmy osobami które na co dzień są związane ze służbą zdrowia oraz ratownictwem (Zespoły Ratownictwa Medycznego, Oddziały Szpitalne, Straż Pożarna, Wojsko Polskie), udzielamy pomocy osobom potrzebującym, wiemy jak to robić i chcemy się podzielić naszą wiedzą i doświadczeniem.

Nasze Kursy

Kurs podstawowy z pierwszej pomocy

Kurs rozszerzony z pierwszej pomocy

Kurs pediatrycznej pierwszej pomocy

Kurs pierwszej pomocy dla kierowców

Kurs pierwszej pomocy dla dzieci

Event ratowniczy

Apteczka pierwszej pomocy – rodzaje apteczek

Apteczka pierwszej pomocy – rodzaje apteczek

Apteczka pierwszej pomocy - rodzaje

Wyposażenie, rodzaje i typy, normy DIN apteczek pierwszej pomocy

Apteczka pierwszej pomocy – zdefiniujmy

Apteczka pierwszej pomocy jest pojemnikiem służącym do przechowywania podstawowych materiałów i środków opatrunkowych używanych w trakcie udzielania pierwszej pomocy. Skład apteczki pierwszej pomocy oraz jej wielkość i forma powinny być dostosowane do potrzeb bieżących oraz środowiska w którym będzie potencjalnie użytkowana. Każda apteczka powinna być czysta (a przynajmniej wkład apteczny), znajdować się w łatwo dostępnym miejscu oraz być dobrze oznakowana – ważne jest aby każdy potencjalny użytkownik znał miejsce w którym znajduje się apteczka pierwszej pomocy!

Rodzaje apteczek pierwszej pomocy

Wyróżnia się kilka rodzajów apteczek pierwszej pomocy, wymienimy kilka podstawowych wraz z ich potencjalnym przeznaczeniem.

Apteczka pierwszej pomocy – samochodowa – obowiązkowo powinna się znaleźć w każdym samochodzie, jest niezbędna w trakcie wypadków komunikacyjnych gdyż oprócz środków opatrunkowych takich jak gazy jałowe, opaski elastyczne itp. zawiera środki zabezpieczające osobę udzielające pierwszej pomocy. Apteczka samochodowa powinna być zlokalizowana w miejscu w którym będzie łatwo dostępna (np. bagażnik, schowek) oraz widoczna (nie znajduje się pod bagażem).

Apteczka pierwszej pomocy – przemysłowa bądź zakładowa – gotowy zestaw materiałów opatrunkowych i elementów niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy dopasowany do specyfiki oraz potencjalnych zagrożeń w zakładzie pracy. Apteczka zakładowa znajduje się najczęściej w formie skrzynki zawieszonej na ścianie umożliwiającej szybkie jej zdjęcie i dostarczenie w konkretne miejsce. Jednym z najważniejszych elementów o którym trzeba pamiętać, jest zapoznanie pracowników z jej lokalizacją oraz zawartością!

Apteczka ścienna/publiczna – charakterystyczna apteczka, na stałe przymocowana do ściany co niestety uniemożliwia jej przetransportowania do osoby poszkodowanej, ale z racji swoich gabarytów może stanowić bazę/zapas środków opatrunkowych na danym terenie.

Apteczka domowa – apteczka która znajduje się w każdym domu, różnego rodzaju środki opatrunkowe + medykamenty które kumulują się w jednym miejscu. Jest to bardzo praktyczne rozwiązanie gdyż wszystko mamy pod ręką. To na co musimy zwracać szczególną uwagę, są to terminy ważności!! Niestety też często mamy zwyczaj wyrzucania opakowań używanych leków przez co tracimy dostęp do bardzo ważnych informacji umieszczonych na ulotkach załączonych do danego medykamentu. Warto jest raz na jakiś czas skontrolować zawartość takiej apteczki aby uniknąć przekroczenia terminu ważności oraz sprawdzić stan środków opatrunkowych.

Apteczka turystyczna – musi mieć wytrzymałą w swojej konstrukcji oraz zapewniać ochronę przed czynnikami atmosferycznymi i być odporna na uszkodzenia. Warto jest zwrócić uwagę na systemy mocowania do naszego wyposażenia (rzepy, pasy) tak aby apteczka była dla nas wygodna w trakcie przenoszenia oraz łatwo dostępna. Kwestia umiejscowienia takiej apteczki jest mocno indywidualna, sami powinniśmy ocenić w którym miejscu powinna się ona się znaleźć. Kwestia wyposażenia jest mocno indywidualna, możemy skorzystać z gotowych zestawów bądź sami skompletować „spersonalizowaną” apteczkę turystyczną.

Norma DIN – co to oznacza?

Skrót DIN oznacza Niemiecki Instytut Nowelizacyjny (Deutsches Institut für Normung), organizacja ta jest odpowiedzialna za pracę instytucji normalizujących w Niemczech i przedstawicielem w ogólnoświatowych i europejskich organizacjach normalizacyjnych. W Polsce nie mamy dokładnie sprecyzowanych norm dotyczących składu i wyposażenia apteczek, dlatego też w większości wypadków jest on zgodny z normą DIN gdyż na takich samych normach wzoruje się większość krajów Unii Europejskiej. Jest bardzo prawdopodobne że gdy spojrzymy na naszą apteczkę samochodową to zobaczymy normę:

DIN 13164 – Określa wyposażenie apteczki pierwszej pomocy umożliwiające działanie w terenie (najczęściej dotyczy to warunków wypadków komunikacyjnych).

DIN 12167 – Określa wyposażenie apteczki pierwszej pomocy która umożliwia działanie w terenie, jednakże jest ograniczone gdyż ta norma powstała z myślą o kierowcach jednośladów

DIN 13157 – Określa wyposażenie „dużej” apteczki pierwszej pomocy, często nazywana też przemysłową. Stanowi wyposażenie rekomendowane dla zakładów pracy, biur czy też szkół.

Każda apteczka pierwszej pomocy zgodna z Normą DIN będzie w swym składzie zawierać spis wyposażenia oraz krótką instrukcję udzielania pierwszej pomocy.

O czym warto pamiętać? Norma DIN nie oznacza nazwy apteczki, Norma DIN określa wyposażenie które musi się znaleźć w środku aby dana apteczka spełniła określoną normę.

W normie DIN znajdziemy też dodatkową nazwę „PLUS” – oznacza to że apteczka została wyposażona dodatkowo w maseczkę z prowadzenia sztucznego oddychania (z zaworem jednostronnym).

Dobre rady na koniec

Pierwsza i w sumie najważniejsza. Poznajmy swoją apteczkę =) Po zakupie otwórzmy ją, zobaczmy gdzie leżą opatrunki jałowe, opaski dziane i elastyczne, zwróćmy uwagę na umiejscowienie folii NRC – tak abyśmy w razie potrzeby mogli użyć jej w sposób jak najbardziej sprawny!

W czasie trwania szkolenia z pierwszej pomocy bądź szkolenia bhp, zapytajmy się jakie środki opatrunkowe dodatkowo mogły by znaleźć się w naszej apteczce. Przykładowo – Codofix rozmiar 6 bardzo dobrze podtrzymuje opatrunki założone na głowę, jest też znacznie bardziej wygodny aniżeli opaska elastyczna/dziana. Ogólnie pamiętajmy, w trakcie szkoleń z pierwszej pomocy instruktorzy z reguły mają ze sobą torby opatrunkowe, poprośmy o prezentację i rekomendację środków które jest warto zakupić aby być przygotowanym na różne sytuację.

Jeżeli potrzebujesz pomocy, bądź jesteś ciekaw co należałoby umieścić w swojej domowej/samochodowej apteczce pierwszej pomocy, bądź też chcesz przygotować swój zakład pracy w tym zakresie na zdarzenia nagłe, śmiało – napisz do nas maila/zadzwoń – pomożemy, doradzimy (oczywiście bezpłatnie) =)

Ocena stanu poszkodowanego – Wywiad ratowniczy

Ocena stanu poszkodowanego – Wywiad ratowniczy

Ocena stanu poszkodowanego i wywiad ratowniczy w pierwszej pomocy

Ocena przytomności AVPU, ocena stanu poszkodowanego ABC i  zbieranie wywiadu SAMPLE

Ocena stanu poszkodowanego i wywiad ratowniczy – AVPU, ABCDE, SAMPLE

Wywiad ratowniczy obejmuje zebranie istotnych informacji bądź ustalenie ważnych faktów dotyczących zdarzenia w którym zdecydowaliśmy się udzielać pierwszej pomocy. Pamiętajmy jednakże o jednej bardzo ważnej rzeczy, nie możemy odwlekać momentu wezwania służb ratowniczych kosztem zebrania wywiadu SAMPLE – tutaj niestety nie ma ściśle określonej wytycznej w którym momencie powinniśmy rozpocząć przeprowadzenie wywiadu ratowniczego.

Zacznijmy od standardowego BLS który jest standardowo ćwiczony w trakcie szkoleń z pierwszej pomocy:

– Ocena bezpieczeństwa/środki ochrony własnej -> Podejście do poszkodowanego i ocena rekacji na głos -> Ocena reakcji na dotyk (ocena przytomności) -> wezwanie osoby do pomocy -> udrożnienie dróg oddechowych i ocena oddechu 10 sekund -> Oddycha (Boczna bezpieczna + 112/999), Nie oddycha (112/999 + RKO + AED) -> Działania do momentu przyjazdu służb ratowniczych.

Nie jest powiedziane że zawsze będziemy mieć do czynienia z osobą nieprzytomną czyli rozumiemy przez to że z osobą z którą nie będziemy mieć żadnego kontaktu u której może dojść do zatrzymania oddechu/krążenia. Jeżeli okazuje się że poszkodowany jest przytomny ale np. odczuwa bardzo silny ból głowy, możemy postarać się po WEZWANIU POGOTOWIA (jeżeli nie zostaniemy poproszeni o te informacje przez dyspozytora) wykonać wywiad medyczny. Nasze działania jako świadków zdarzenia umożliwią zebranie istotnych informacji które umożliwią zespołowi ratownictwa medycznego szybszą diagnostykę, dlaczego? Dlatego że czas dojazdu pogotowia jest różny, może trwać do kilku minut, może też się znacząco wydłużyć np. ze względu na trudności na drodze, bardzo złe warunki atmosferyczne, zdarzenia losowe, a w tym czasie osoba poszkodowana może utracić świadomość/przytomność bądź zdolność porozumiewania się. Wtedy nasze informacje jako świadków zdarzenia mogą być bardzo przydatne w dalszym procesie działań Ratowniczych oraz w czasie opieki szpitalnej.

AVPU i ABCDE. Czyli zaczynamy, od podstaw, od tego co jest najważniejsze

Wracamy po raz kolejny do BLSu i jak się ma schemat AVPU ma do działań podstawowych. Wg schematu AVPU Oceniamy:

A (Alert) – przytomny, skupia uwagę

V (Verbal) – reaguje na polecenia głosowe

P (Pain) – reaguje na bodźce bólowe

U (Unresponsive) – nieprzytomny, nie reaguje na żadne bodźce zewnętrzne

No, kolejna przypominajka z BLS – Ocena bezpieczeństwa/środki ochrony własnej -> Podejście do poszkodowanego i ocena rekacji na głos -> Ocena reakcji na dotyk = Mamy zrobione AVPU 🙂

Po  wykonaniu oceny przytomny/nieprzytomny (AVPU) u osoby poszkodowanej przechodzimy do oceny ABCDE gdzie:

A (Airways) – Oceniamy drożność dróg oddechowych, u osoby nieprzytomnej udrażniamy drogi oddechowe poprzez wykonanie manewru czoło-żuchwa

B (Breathing) – Ocena oddechu, po udrożnieniu dróg oddechowy i tylko wtedy musimy ocenić czy osoba poszkodowana oddycha, ocenę oddechu przeprowadzamy przez dokładnie 10 sekund (nie więcej nie mniej). W czasie tych 10 sekund pomiaru oceniamy ilość oddechów no i krótka piłka :

0-1 oddechów, nie oddycha – 999 i RKO

2-więcej oddechów, oddycha – pozycja boczna, 999, ocena oddechu co 1 minutę

C (Circulation) – Ocena krążenia, sprawdzenie oznak krążenia, przy czym osoby działające na poziomie podstawowej pierwszej pomocy nie powinny oceniać tętna na tętnicach promieniowej i szyjnej, a jedynie zwracają uwagę na zabarwienie skóry, czy jest zachowany odruch połykania oraz czy poszkodowany ma świadomość. Na poziomie podstawowej pierwszej pomocy radzę zapamiętać że NIE ODDYCHA = BRAK KRĄŻENIA, BRAK KRĄŻENIA = RKO 30:2 dlatego te „C” radziłbym zapamiętać jako:

*C (Chest Compressions) – Uciskaj klatkę piersiową =)

*Ma to zastosowanie w przypadku gdy nie mamy do czynienia z masywnym krwotokiem, wtedy działamy w schemacie CBA (tamujemy krwotok – zabezpieczamy krążenie) – duży ubytek krwi doprowadzi do wstrząsu hipowolemicznego co nie leczone doprowadzi do nagłego zatrzymania krążenia.

D (Disability) – Zaburzenia funkcji neurologicznych, oceniamy podstawowe funkcje motoryczne i sensoryczne. Zwróćmy uwagę na kwestie spełniania naszych poleceń i zaburzenia mowy i oceńmy siłę mięśniową, reakcja źrenic na światło.

E (Exposure) – Ekspozycja poszkodowanego, szybkie badanie urazowe, poszukiwanie krwawień i urazów na ciele poszkodowanego oraz wywiad SAMPLE

Zakładając sytuację, iż mamy do czynienia z poszkodowanym który jest przytomny, pogotowie zostało wezwane w oparciu o objaw który nas zaniepokoił, po wykonaniu wszystkich poleceń dyspozytora które podczas rozmowy telefonicznej zostały nam zlecone (ułożenie w określonej pozycji poszkodowanego, zapewnienie komfortu termicznego, wykonanie opatrunków na miejsca zranień) w czasie oczekiwania na przyjazd pogotowia możemy przejść do zebrania wywiadu medycznego SAMPLE, najprawdopodobniej pytania które są zawarte w tym skrócie zostały zadane już wcześniej przez dyspozytora, ale i tak warto wiedzieć o pewnych informacjach które mogą być przydatne w dalszym procesie działań ratowniczych dla zespołu ratownictwa medycznego oraz personelu w szpitalu.

S (Symptomy) – Wszelkie objawy główne zgłaszane przez poszkodowanego tj. Ból, lokalizacja bólu, typ bólu, nasilenie bólu, skala od 1 do 10 bólu, od kiedy boli, objawy towarzyszące bólowi

A (Alergie) – Wszelkie uczulenia na leki oraz pokarmy w przeszłości. Bardzo istotne są w szczególności leki. Jeżeli poszkodowany potwierdzi alergie na leki/pokarmy zapytajmy czy miał kiedyś ostre reakcje alergiczne, jaka była dynamika reakcji anafilaktycznej.

M (Medykamenty) –  Przyjmowane leki, pytamy o to jakie leki przyjmuje poszkodowany, czy przyjmuje je regularnie, dopytajmy czy nie pominął jakiejś dawki leku, zapytajmy o sumienność w przyjmowaniu. Możemy też zapytać o nałogi (np. nałogowe palenie papierosów).

P (Przebyte choroby) – wywiad chorobowy jest bardzo istotny, zapytajmy kiedy na coś chorował, jaki był przebieg choroby. Nie oszukujmy się, nie jesteśmy w stanie (w szczególności bez wykształcenia medycznego) spamiętać wszystkich chorób i ich skutecznie klasyfikować – zapytajmy poszkodowanego czy posiada jakąś dokumentację medyczną, jeżeli potwierdzi zapytajmy o kontakt do osoby która mogła by tą dokumentację dostarczyć (np. mąż/żona przebywający w domu)

L (Lunch) – Zapytajmy kiedy był ostatni posiłek, jest to bardzo przydatna informacja dla zespołu pogotowia ratunkowego i personelu szpitalnego.

E (Ewentualnie co się stało?) – Okoliczności, które poprzedzały wystąpienie objawów.

 

Ważne do zapamiętania – Akronimy BLS, AVPU, ABCDE, SAMPLE mają za zadanie ułatwić wykonywanie czynności związanych z udzielaniem pierwszej pomocy – zapamiętanie tego co powinniśmy zrobić gdy:

Ogólnie udzielamy pierwszej pomocy – BLS

Oceniamy świadomość/przytomność – AVPU

Oceniamy podstawowe funkcje życiowe – ABCDE

Zbieramy wywiad od przytomnego poszkodowanego – SAMPLE

 

Pamiętajmy, udzielając pierwszej pomocy drugiej osobie nie odwlekajmy w czasie momentu wezwania pogotowia ratunkowego!

 

Podstawy prawne udzielania pierwszej pomocy

Podstawy prawne udzielania pierwszej pomocy

Podstawy prawne udzielania pierwszej pomocy

Obowiązek udzielenia pierwszej pomocy oraz kara za jej brak

Udzielanie pierwszej pomocy a prawo

Prawo w kontekście udzielania pierwszej pomocy nakłada na nas obowiązek udzielania pierwszej pomocy ale nie pozostawia nas z tym obowiązkiem samych sobie, dostajemy dodatkowo ochronę w czasie udzielania pierwszej pomocy taką samą jaką posiadają funkcjonariusze publiczni.

Ustawa o Państwowym ratownictwie medycznym

Art.5 – Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.2)) dla funkcjonariuszy publicznych.

Podsumowując – osoba która udziela pierwszej pomocy jest traktowana na równi z Policjantem bądź Żołnierzem będącym na służbie – każdy atak osób postronnych na osobę udzielającą pierwszej pomocy będzie skutkować poniesieniem odpowiedzialności karnej 1przez atakującego.

Obowiązek udzielania pierwszej pomocy jest regulowany również przez Ustawę o Państwowym ratownictwie medycznym a jego treść brzmi:

Art.4 – Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Treść tego artykułu prawnego nakłada na nas obowiązek udzielania pierwszej pomocy w miarę posiadanych możliwości i umiejętności (nie musimy posiadać umiejętności równych np. Strażakom bądź Ratownikom Medycznym) po to aby skutecznie powiadomić służby ratownicze. Pamiętajmy, nawet jeżeli będziemy świadkami jakiegoś zdarzenia i spanikujemy, będziemy bali się działać na miejscu bo np. będziemy mieć do czynienia z osobą która spadła z wysokości – wezwijmy służby ratownicze, to jest najlepsze co możemy zrobić dla osoby poszkodowanej oraz wezwanie tych służb da nam pewność że zrealizowaliśmy swój obowiązek prawny.

Natomiast należy wspomnieć jeszcze o jednym ważnym artykule prawnym. Tym razem ten artykuł nie będzie pochodzić z Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym a z:

Odpowiedzialność karna za nieudzielenie pierwszej pomocy – Kodeks Karny z 1997r.

Art. 162– Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Przykład?? Kierowca potrącił pieszego na pasach i ucieka z miejsca wypadku – wymiar kary który otrzyma od sądu jest uzależniony od wielu czynników jednakże w większości przypadków najbardziej dotkliwa część kary będzie pochodzić właśnie z wyczerpania Art. 162 – nieudzielenie pierwszej pomocy.

Pamiętajmy, wyjęcie telefonu i wykonanie połączenia na numer alarmowy to jest chwila – a ta chwila potrafi decydować o życiu i zdrowiu osoby poszkodowanej oraz o tym czy będziemy mieć problemy z prawem za brak tej prostej czynności.

Utrata przytomności – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Utrata przytomności – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Utrata przytomności - jak udzielić pierwszej pomocy

Jakie są przyczyny braku przytomności, jak ją rozpoznać i jak należy postępować.

Utrata przytomności – rozpoznawanie oraz przyczyny

Osoba nieprzytomna na pierwszy rzut oka zachowuje się jak ktoś kto znajduje się w bardzo głębokim śnie, z tą różnicą że śpiącego można w każdej chwili obudzić. Osoba nieprzytomna nie będzie reagować na stymulację nawet bardzo silnymi bodźcami takimi jak głos, dotyk, ból, wiązka światła. W celu ułatwienia przypomnimy sobie kolegę/koleżankę co zawsze za mocno dawał czadu z alkoholem, już? Osoba nieprzytomna tak samo jak ten znajomy będzie się zachowywać, zerowa reakcja na próby obudzenia, zmniejszone napięcie mięśniowe. (przelewanie się przez ręce,  zasypianie w pozycji nie mającej wiele wspólnego z naszą fizjologią J) bądź nieznaczna reakcja w postaci grymasu, ruchu głową w kierunku bodźca bólowego.

Utrata przytomności – ogólnie

Przyczyną utraty przytomności jest uszkodzenie części mózgu która odpowiada za odbiór bodźców (w skutek np. niedotlenienia, ucisku na nerwy, zaburzeń przemiany materii). Uszkodzenie może mieć charakter odwracalny – wtedy świadomość po pewnym czasie powraca (czasami po kilku minutach, w ciężkich przypadkach może to trwać nawet kilka godzin/dni/tygodni). Śpiączka jest to natomiast stan głębokiej nieprzytomności. Poszkodowany w tym czasie nie reaguje kompletnie na żadne, nawet bardzo silne bodźce bólowe a do tego ma zniesione wszystkie reakcje obronne (odruch kaszlu, kichania, połykania).

Odruchy obronne przed zachłyśnięciem

Odruchy obronne chronią drogi oddechowe przytomnego poszkodowanego przed aspiracją do dróg oddechowych treści pokarmowej, krwią czy też śliną. Gdy tylko ciało obce znajdzie się na wysokości wejścia do krtani, zostają pobudzone receptory tylnej ściany gardła i ciało obce jest połykane bądź wydalane na zewnątrz z kaszlem. Utrata odruchów obronnych powoduje że ciało obce zamiast zostać wykrztuszone jest wprowadzane do dróg oddechowych w kierunku płuc co może zablokować w sposób mechaniczny podstawową funkcję życiową naszego organizmu – oddychania. W szczególności niebezpieczna jest sytuacja gdy mamy do czynienia z wymiocinami. Kwaśna treść żołądkowa może uszkodzić pęcherzyki płucne i doprowadzić do bardzo ciężkiego zapalenia płuc bądź co gorsza całkowicie zamknąć światło dróg oddechowych i uniemożliwić wymianę gazową. Aby sprawdzić jak działają nasze odruchy obronne przypomnijmy sobie sytuację w której sami ulegliśmy zachłyśnięciu (podczas połykania płynów nagle złapaliśmy dużą ilość powietrza przez nos przez co nagłośnia otworzyła światło dróg oddechowych  i doszło do ich zalania płynem – naszą reakcją jest wtedy paniczny kaszel który ma na celu usunięcie płynu z krtani. Taka sytuacja może mieć miejsce – własny przypadek – np. w pubie, pijemy piwko i widzimy człowieka który usilnie ciągnie drzwi na których jest napisane pchać 😀 podczas brania łyka piwa nabieramy powietrze przez nos bo któś nas rozśmieszył przez co złocisty trunek dostaje się nie tam gdzie powinien).

Napięcie mięśniowe i język

W czasie utraty przytomności ma miejsce znaczący spadek napięcia mięśniowego. Następstwem tego może być zapadanie się podstawy języka do tyłu (u osoby leżącej na plecach w kierunku ziemi-grawitacja) i doprowadzenie do niedrożności dróg oddechowych. Takie osunięcie się podstawy języka może doprowadzić do pełnej niedrożności dróg oddechowych co w efekcie końcowym doprowadzi do uduszenia się własnym językiem. U osoby przytomnej, w momencie w którym ona śpi opadająca postawa języka zostaje odruchowo uniesiona i wysunięta do przodu.

Z tych dwóch powyższych przyczyn (odruchy obronne i opadający język) jako standard przyjmuje się odpowiednie ułożenie poszkodowanego. Aby zmniejszyć ryzyko aspiracji obcej treści tj. np. wymiociny do dróg oddechowych oraz uniemożliwić opadanie podstawy języka na tylną ścianę gardła stosuje się pozycję boczną bezpieczną (boczna ustalona, pozycja bezpieczna – jak zwał tak zwał, ważne aby była zastosowana J)

Przyczyny utraty przytomności

Utrata świadomości może mieć następujące przyczyny:

  • niedotlenienie mózgu – w wyniku zmniejszenia stężenia tlenu w powietrzu wdechowym (strefa zadymiona), niedrożności dróg oddechowych (zadławienie), przy zaburzeniu transportu tlenu we krwi (zatrucie tlenkiem węgla) i zatrzymaniu krążenia (NZK)
  • uraz głowy/wypadek komunikacyjny – uszkodzenie tkanek mózgu w skutek silnego uderzenia może doprowadzić do wzrostu ciśnienia w jamie czaszki w skutek krwawienia lub rozwijającego się obrzęku
  • zatrucia – nieprawidłowa praca ośrodka mózgowego odpowiedzialna za świadomość, oddychanie, przemiana materii (np. przedawkowanie opiatów)
  • napady drgawek – napady padaczkowe, drgawki gorączkowe
  • porażenie prądem
  • zaburzenie przemiany materii – np. wysokie stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia) lub niskie stężenie glukozy we krwi (hipoglikemia), zaburzenia funkcji wątroby, trzustki, nerek
  • udar
  • zawał serca
  • wychłodzenie organizmu – obniżenie temperatury ciała poniżej 30°C powoduje utratę przytomności
  • udar cieplny – wyczerpanie z gorąca, udar słoneczny
  • wstrząs

Rozpoznanie utraty przytomności

W momencie kiedy napotkamy na swojej drodze osobę która w naszej opinii wymaga udzielania pierwszej pomocy pamiętajmy musimy ocenić na wstępie czy jest przytomna. Osoba która będzie nieprzytomna:

  • nie będzie reagować na nasz głos, nie odpowie na nasze wezwanie (halo! Słyszy mnie Pan/Pani, coś się stało?) nie spełni polecenia (proszę otworzyć oczy)
  • nie wystąpi żadna reakcja na bodźce bólowe (brak reakcji na potrząśnięcie ramionami, przejechanie kostkami po mostku – mogą pojawić się reakcje paradoksalne które z czasem będą zanikać)
  • u osoby nieprzytomnej wystąpi zdecydowanie obniżone napięcie mięśniowe

Postępowanie

Nim omówimy sobie istotne elementy postępowania z osobą nieprzytomną szybka przypominajka ze schematu BLS – Basic Life Support ( Osoba poszkodowana -> Ocena bezpieczeństwa -> Podejście do poszkodowanego i ocena reakcji na nasz głos -> Sprawdzenie reakcji na dotyk/ból -> Wezwanie/wyznaczenie osoby do pomocy -> udrożnienie dróg oddechowych -> ocena oddechu 10sek -> Wezwanie służb medycznych i Resuscytacja krążeniowo oddechowa) Chodzi mi głównie o moment wezwania osoby do pomocy. Dlaczego dopiero w momencie gdy rozpoznamy utratę przytomności? Powodów jest kilka:

  • w sytuacji gdy będziemy zmuszeni ewakuować poszkodowanego przed jakimś zagrożeniem, będzie nam MEGA ciężko transportować nieprzytomnego (przypomnijmy sobie wspomnianego na początku znajomego co przeginał z alkoholem) we dwójkę jest o wiele łatwiej ewakuować poszkodowanych
  • zawsze gdy mamy do czynienia z nieprzytomnym BEZWZGLĘDNIE musimy udrożnić drogi oddechowe i ocenić oddech (osoba nieprzytomna może nie oddychać – czasami dochodzi do bezwładnych ruchów ust które przez pomyłkę możemy ocenić jako zachowaną funkcję oddechową jest to tzw. „gasping” bądź oddech agonalny
  • osoba nieprzytomna może nie oddychać – osoba przytomna oddycha (jeżeli nie to prawdopodobnie się zadławiła)
  • brak przytomności ze względu na zniesienie odruchów obronnych przez zachłyśnięciem i ryzyko opadnięcia nasady języka JEST STANEM ZAGROŻENIA ŻYCIA. Bezwzględnie po ocenie oddechu wzywamy służby ratownicze.

Jeżeli u osoby poszkodowanej rozpoznamy utratę przytomności (brak reakcji na głos i dotyk/ból) układamy ją w pozycji bocznej bezpiecznej, wyzywamy pogotowie ratunkowe oraz co minutę oceniamy oddech, pamiętajmy dodatkowo o konieczności zapewnieniu komfortu termicznego poszkodowanemu (w tym celu użyjemy folii NRC).