fbpx

Podstawy prawne udzielania pierwszej pomocy

Udzielanie pierwszej pomocy a prawo

Prawo w kontekście udzielania pierwszej pomocy nakłada na nas obowiązek udzielania pierwszej pomocy ale nie pozostawia nas z tym obowiązkiem samych sobie, dostajemy dodatkowo ochronę w czasie udzielania pierwszej pomocy taką samą jaką posiadają funkcjonariusze publiczni.

Ustawa o Państwowym ratownictwie medycznym

Art.5 – Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.2)) dla funkcjonariuszy publicznych.

Podsumowując – osoba która udziela pierwszej pomocy jest traktowana na równi z Policjantem bądź Żołnierzem będącym na służbie – każdy atak osób postronnych na osobę udzielającą pierwszej pomocy będzie skutkować poniesieniem odpowiedzialności karnej 1przez atakującego.

Obowiązek udzielania pierwszej pomocy jest regulowany również przez Ustawę o Państwowym ratownictwie medycznym a jego treść brzmi:

Art.4 – Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

Treść tego artykułu prawnego nakłada na nas obowiązek udzielania pierwszej pomocy w miarę posiadanych możliwości i umiejętności (nie musimy posiadać umiejętności równych np. Strażakom bądź Ratownikom Medycznym) po to aby skutecznie powiadomić służby ratownicze. Pamiętajmy, nawet jeżeli będziemy świadkami jakiegoś zdarzenia i spanikujemy, będziemy bali się działać na miejscu bo np. będziemy mieć do czynienia z osobą która spadła z wysokości – wezwijmy służby ratownicze, to jest najlepsze co możemy zrobić dla osoby poszkodowanej oraz wezwanie tych służb da nam pewność że zrealizowaliśmy swój obowiązek prawny.

Natomiast należy wspomnieć jeszcze o jednym ważnym artykule prawnym. Tym razem ten artykuł nie będzie pochodzić z Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym a z:

Odpowiedzialność karna za nieudzielenie pierwszej pomocy – Kodeks Karny z 1997r.

Art. 162– Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Przykład?? Kierowca potrącił pieszego na pasach i ucieka z miejsca wypadku – wymiar kary który otrzyma od sądu jest uzależniony od wielu czynników jednakże w większości przypadków najbardziej dotkliwa część kary będzie pochodzić właśnie z wyczerpania Art. 162 – nieudzielenie pierwszej pomocy.

Pamiętajmy, wyjęcie telefonu i wykonanie połączenia na numer alarmowy to jest chwila – a ta chwila potrafi decydować o życiu i zdrowiu osoby poszkodowanej oraz o tym czy będziemy mieć problemy z prawem za brak tej prostej czynności.

Kto może prowadzić zajęcia z pierwszej pomocy

Kto może prowadzić zajęcia z pierwszej pomocy

Kto może prowadzić szkolenia z pierwszej pomocy??

Niejednokrotnie w trakcie ustalania terminów i warunków przeprowadzenia szkolenia z zakresu pierwszej pomocy pojawiają się pytania: A kto tak na dobrą sprawę może prowadzić zajęcia z pierwszej pomocy??

Na początek zwróćmy na uwagę na literę prawa:

Osoby mogące prowadzić zajęcia z zakresu pierwszej pomocy dokładnie określa ustawa z dnia 8 września o Państwowym Ratownictwie Medycznym.

Art. 8.

  1. Zajęcia edukacyjne w zakresie udzielania pierwszej pomocy są realizowane z udziałem:

1) lekarzy systemu,

2) pielęgniarek systemu,

3) ratowników medycznych oraz…4. Zajęcia edukacyjne w zakresie udzielania pierwszej pomocy mogą być realizowane przez nauczycieli posiadających odpowiednie przygotowanie.Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, określi, w drodze rozporządzenia, zakres wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy, tryb ich nabywania oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przygotowania do prowadzenia zajęć w zakresie udzielania pierwszej pomocy, mając na celu zapewnienie właściwej ich realizacji. Rozporządzenie do którego odnosi się ustawa w art. 8 punkt 5:Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie przygotowania nauczycieli do prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy (Dz. U. Nr 139 poz. 1132). Możliwość nauczania pierwszej pomocy została nadana odpowiednio przeszkolonym nauczycielom ze względu na nowy przedmiot ‘ Edukacja Dla Bezpieczeństwa’ zawierający elementy pierwszej pomocy.

No i na tym można by było zakończyć wywody kto może prowadzić szkolenia pierwszej pomocy – Osoba z przygotowaniem i doświadczeniem medycznym (zdobyte podczas pracy systemie PRM, nawet w trakcie studiów ma się kontakt z pacjentem i medycznymi czynnościami ratunkowymi) oraz pedagog ze specjalnym przygotowaniem. Jednakże postaram się spojrzeć na temat trochę szerzej. Po pierwsze musimy zwrócić uwagę na kilka istotnych faktów. Po pierwsze:

Jaki jest cel szkolenia z pierwszej pomocy?

Celem szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy jest nabycie umiejętności w zakresie ratowania życia ludzkiego – tutaj nie ma miejsca na półśrodki, każde szkolenie powinno być prowadzone przez praktyka z profesjonalnym zapleczem sprzętowym.  Niestety czasami zdarza się że dana placówka nie ma możliwości przeprowadzić profesjonalnego szkolenia pierwszej pomocy z Medykami i zapleczem sprzętowym, wtedy zaczynają się posiłkować z reguły służbą BHP działającą na rzecz bezpieczeństwa ich placówki.  Jeżeli usłyszymy taką propozycję warto jest zadbać o to aby szkolenie zostało przeprowadzone przez osobę która zgodnie z prawem obowiązującym na terenie RP posiada kwalifikacje wspomniane w artykule 8 Ustawy o państwowym ratownictwie medycznym.

A co ze sprzętem?

Tutaj już jest sprawa otwarta, wszystko jest uzależnione od tego jakie są nasze oczekiwania ale z drugiej strony, czy jesteśmy sobie w stanie wyobrazić szkolenie z pierwszej pomocy bez fantomów do nauki resuscytacji oraz środków opatrunkowych? To trochę tak jakby nauczyciel chemii prowadził zajęcia w szkole ani razu nie pokazując nam Tablicy Mendelejewa J Zadajmy pytanie potencjalnemu wykonawcy jaką ilość sprzętu przewidział na nasze szkolenie , jaki jest jego typ do czego służy i jak będą wyglądać ćwiczenia praktyczne.

Umiejętności instruktora w zakresie prowadzenia szkoleń.

Standardowo szkolenie pierwszej pomocy nie powinno trwać krócej aniżeli 5/6 godzin, jest to absolutne minimum aby omówić podstawy działań ratowniczych. Aby zainteresować tematyką słuchaczy, zmotywować do ćwiczeń, wyjaśnić podstawowe czynności i nie zanudzić grupy przez te kilka godzin trzeba posiadać pewne predyspozycje. Aby szkolić z pierwszej pomocy trzeba to czuć, osoby które chcą po prostu „dorobić” szybko się wypalają J Ważne jest aby instruktor lubił ludzi i lubił swoją pracę, tylko wtedy możemy mieć pewność że szkolenie będzie w pełni wykorzystane zarówno pod względem merytorycznym jak i praktycznym.

A instruktorzy pierwszej pomocy po kursach na instruktorów pierwszej pomocy?

Kursy instruktora pierwszej pomocy (dla nie medyków) trwają z reguły kilka/kilkanaście godzin. Czy mają sens? Owszem mają! Im więcej ludzi będzie chętnych do tego aby nauczać pierwszej pomocy i ją promować to tym lepiej dla nas wszystkich (a przynajmniej bezpieczniej). Ale jedno szybkie pytanie, czy chcielibyśmy aby uczył nas jazdy samochodem człowiek który posiada tylko kartę motorowerową? No właśnie.

Czy ratownik KPP może prowadzić szkolenia z pierwszej pomocy?

Tutaj już trzeba pochylić się bardziej nad pytaniem. Zgodnie z ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym, osoba po kursie kwalifikowanej pierwszej pomocy jest nieuprawniona do prowadzenia tego typu zajęć. Jednakże, pamiętajmy o tym, iż Ratownicy KPP to jest głównie grupa zawodowa Strażaków, którzy niejednokrotnie (niezależnie czy mówimy o PSP czy o OSP) posiadają ogromne doświadczenie  w działaniach ratowniczych i to właśnie doświadczenie praktyczne powinno determinować to czy ktoś jest zdolny do prowadzenia zajęć pierwszej pomocy czy też nie.

Podsumowując

Nie da się jednoznacznie określić kto może prowadzić szkolenia z pierwszej pomocy. Z jednej strony mamy Art. 8 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym który jasno określa kto jest uprawniony do prowadzenia szkoleń. Z drugiej strony mamy grupę ludzi, pasjonatów posiadających wiedzę teoretyczną i przygotowanie praktyczne (najważniejsze) którzy przez zapisy w ustawie mieli by zablokowaną możliwość prowadzenia dydaktyki. Dlatego też ostateczna decyzja powinna należeć do osoby która zleca wykonanie usługi.